اگر بعد يادش بيايد كه آن را بجا نياورده ، در صورتى كه مشغول ركن بعد نشده ، بايد بجا آورد و اگر مشغول ركن بعد شده ، نماز صحيح است ، بنابراين اگر مثلًا در قنوت يادش بيايد كه حمد را نخوانده ، بايد بخواند و اگر در ركوع يادش بيايد نماز صحيح است . مسئله 1226 - اگر شكّ كند كه سلام نماز را گفته يا نه ، چنانچه مشغول تعقيب نماز يا مشغول نماز ديگر شده ، يا به واسطهء انجام كارى كه نماز را بهم مىزند ، از حال نمازگزار بيرون رفته ، بايد به شكّ خود اعتنا نكند و اگر پيش از اينها شكّ كند بايد سلام را بگويد و اگر شكّ كند سلام نماز را درست گفته يا نه اعتنا نكند هر چند وارد عمل ديگر نشده باشد . 2 - شكّ بعد از سلام مسئله 1227 - اگر بعد از سلام نماز شكّ كند كه نماز صحيح بوده يا نه ، مثلًا شكّ كند ركوع كرده يا نه ، يا بعد از سلام نماز چهار ركعتى شكّ كند كه چهار ركعت خوانده يا پنج ركعت ، به شكّ خود اعتنا نكند ولى اگر هر دو طرف شكّ او باطل باشد ، مثلًا بعد از سلام نماز چهار ركعتى شكّ كند كه سه ركعت خوانده يا پنج ركعت ( كه احتمال ديگرى نباشد ) ، نماز باطل است . 3 - شكّ بعد از وقت مسئله 1228 - اگر بعد از گذشتن وقت نماز ، شكّ كند كه نماز خوانده يا نه ، يا گمان كند كه نخوانده ، خواندن آن لازم نيست ، ولى اگر پيش از گذشتن وقت ، شكّ كند كه نماز خوانده يا نه ، يا گمان كند كه نخوانده ، بايد آن نماز را بخواند حتّى اگر گمان كند كه خوانده ، باز هم كافى نيست و بايد آن را بجا آورد . مسئله 1229 - اگر بعد از گذشتن وقت شكّ كند كه نماز را درست خوانده يا نه به شكّ خود اعتنا نكند . مسئله 1230 - اگر بعد از گذشتن وقت نماز ظهر و عصر بداند چهار ركعت نماز خوانده ولى نداند به نيّت ظهر خوانده يا به نيّت عصر ، بايد چهار ركعت نماز قضا به نيّت نمازى كه بر او واجب است - ما فى الذّمّه - بخواند . مسئله 1231 - اگر بعد از گذشتن وقت نماز مغرب و عشا ، بداند يك نماز خوانده ولى نداند سه ركعتى خوانده يا چهار ركعتى بايد قضاى نماز مغرب و عشا را بخواند .